ЁЯПЫ рд╕ंрдЧрдо рдХाрд▓ рдПрд╡ं рджрдХ्рд╖िрдг рднाрд░рдд рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕ (SANGAM AGE & EARLY SOUTH INDIAN HISTORY)
ЁЯУ╕ рд╕ंрдЧрдо рдХाрд▓ | рдЪेрд░, рдЪोрд▓, рдкांрдб्рдп | рдкрд▓्рд▓рд╡, рдЪाрд▓ुрдХ्рдп, рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдХूрдЯ, рдЪोрд▓ рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп | Complete Notes | Image: apnaupsc.in
ЁЯУМ рднूрдоिрдХा: рдпрджि рдЙрдд्рддрд░ рднाрд░рдд рдоें рдорд╣ाрдЬрдирдкрдж, рдоौрд░्рдп, рд╢ुंрдЧ, рдХुрд╖ाрдг, рдЧुрдк्рдд, рд╣рд░्рд╖рд╡рд░्рдзрди рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै, рддो рджрдХ्рд╖िрдг рднाрд░рдд рдоें рд╕ंрдЧрдо рдХाрд▓, рдЪेрд░, рдЪोрд▓, рдкांрдб्рдп, рд╕ाрддрд╡ाрд╣рди, рдкрд▓्рд▓рд╡, рдЪाрд▓ुрдХ्рдп, рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдХूрдЯ, рдЪोрд▓ рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ैं।
ЁЯМП рдЙрдд्рддрд░ рднाрд░рдд рдмрдиाрдо рджрдХ्рд╖िрдг рднाрд░рдд (рд╕рдордХाрд▓ीрди рддुрд▓рдиा)
ЁЯПЫ рдЙрдд्рддрд░ рднाрд░рдд
- 300 рдИ.рдкू. - 300 рдИ.: рдоौрд░्рдп → рд╢ुंрдЧ → рдХрдг्рд╡ → рдХुрд╖ाрдг
- 300 рдИ. - 600 рдИ.: рдЧुрдк्рдд рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп
- 600 рдИ. - 750 рдИ.: рд╣рд░्рд╖рд╡рд░्рдзрди
- 750 рдИ. - 1000 рдИ.: рдкाрд▓, рдк्рд░рддिрд╣ाрд░
- 1000 рдИ. - 1200 рдИ.: рд░ाрдЬрдкूрдд рд░ाрдЬ्рдп
ЁЯМ┤ рджрдХ्рд╖िрдг рднाрд░рдд
- 300 рдИ.рдкू. - 300 рдИ.: рдЪेрд░ + рдЪोрд▓ + рдкांрдб्рдп (рд╕ंрдЧрдо рдпुрдЧ)
- 300 рдИ. - 600 рдИ.: рд╕ाрддрд╡ाрд╣рди, рдкрд▓्рд▓рд╡, рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рдЪाрд▓ुрдХ्рдп
- 600 рдИ. - 750 рдИ.: рдкрд▓्рд▓рд╡, рдЪाрд▓ुрдХ्рдп (рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХा рдпुрдЧ)
- 750 рдИ. - 1000 рдИ.: рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдХूрдЯ, рдкрд▓्рд▓рд╡, рдЪोрд▓
- 1000 рдИ. - 1200 рдИ.: рдорд╣ाрди рдЪोрд▓ рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп
ЁЯУЪ рд╕ंрдЧрдо рдХाрд▓ рдХ्рдпा рд╣ै?
- рд╕ंрдЧрдо = рд╡िрдж्рд╡ाрдиों рдХी рд╕рднा (рддрдоिрд▓ рдХрд╡िрдпों рдХी рд╡िрд╢ाрд▓ рд╕ाрд╣िрдд्рдпिрдХ рд╕рднाрдПँ)
- рдкрд░ंрдкрд░ा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдХुрд▓ 3 рд╕ंрдЧрдо рд╣ुрдП।
ЁЯПЫ рдк्рд░рдердо рд╕ंрдЧрдо
- рд╕्рдеाрди: рджрдХ्рд╖िрдг рдорджुрд░ै
- рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖: рдЛрд╖ि рдЕрдЧрд╕्рдд्рдп
- рдХाрд▓: рдкौрд░ाрдгिрдХ
- рдпрд╣ рд╕рдоुрдж्рд░ рдоें рдбूрдм рдЧрдпा, рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдирд╖्рдЯ
ЁЯПЫ рдж्рд╡िрддीрдп рд╕ंрдЧрдо
- рд╕्рдеाрди: рдХрдкрдЯрдкुрд░рдо्
- рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖: рдЕрдЧрд╕्рдд्рдп
- рдмाрдв़/рд╕рдоुрдж्рд░ी рдЬрд▓ рдк्рд░рд▓рдп рд╕े рдирд╖्рдЯ
- рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдЕрдзिрдХांрд╢ рднाрдЧ рдирд╖्рдЯ
ЁЯПЫ рддृрддीрдп рд╕ंрдЧрдо (рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг)
- рд╕्рдеाрди: рдорджुрд░ै
- рдпрд╣ी рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд░ूрдк рд╕े рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг
- рдЖрдЬ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдЕрдзिрдХांрд╢ рд╕ंрдЧрдо рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЗрд╕ी рдХाрд▓ рдХा
ЁЯУЪ рд╕ंрдЧрдо рд╕ाрд╣िрдд्рдп (рдоुрдЦ्рдп рд╕्рд░ोрдд)
(Ettuttokai)
(Pattuppattu)
ЁЯУЦ рддोрд▓рдХाрдк्рдкिрдпрдо
- рд▓ेрдЦрдХ: рддोрд▓рдХाрдк्рдкिрдпрд░
- рддрдоिрд▓ рднाрд╖ा рдХा рд╕рдмрд╕े рдк्рд░ाрдЪीрди рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╡्рдпाрдХрд░рдг рдЧ्рд░ंрде
ЁЯУЦ рддिрд░ुрд╡рд▓्рд▓ुрд╡рд░ рдПрд╡ं рддिрд░ुрдХ्рдХुрд░рд▓
- рд▓ेрдЦрдХ: рддिрд░ुрд╡рд▓्рд▓ुрд╡рд░
- рд░рдЪрдиा: рддिрд░ुрдХ्рдХुрд░рд▓
- рд╡िрд╖рдп: рдиैрддिрдХрддा, рд░ाрдЬрдиीрддि, рдк्рд░ेрдо
- рддрдоिрд▓ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рдЧीрддा рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै
ЁЯУЦ рд╢िрд▓рдк्рдкрджिрдХाрд░рдо् (рддрдоिрд▓ рдорд╣ाрдХाрд╡्рдп)
- рд▓ेрдЦрдХ: рдЗрд▓ंрдЧो рдЕрдбिрдЧрд▓
- рдиाрдпिрдХा: рдХрди्рдирдЧी
- рдкрддि: рдХोрд╡рд▓рди
ЁЯУЦ рдордгिрдоेрдЦрд▓ै
- рд▓ेрдЦрдХ: рд╕ीрдд्рддрд▓ै рд╕рдд्рддрдиाрд░
- рдиाрдпिрдХा: рдордгिрдоेрдЦрд▓ै
ЁЯСС рд╕ंрдЧрдо рдпुрдЧ рдХे рддीрди рдорд╣ाрди рд░ाрдЬрд╡ंрд╢
ЁЯСС рдЪेрд░ рд╡ंрд╢
- рдХ्рд╖ेрдд्рд░: рдЖрдзुрдиिрдХ рдХेрд░рд▓
- рд░ाрдЬрдзाрдиी: рд╡ंрдЬी
- рдк्рд░рддीрдХ: рдзрдиुрд╖
- рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╢ाрд╕рдХ: рд╕ेрдирдЧुрдЯ्рдЯुрд╡рди
- рд╡िрджेрд╢ рд╡्рдпाрдкाрд░: рд░ोрдо рд╕े (рдХाрд▓ी рдоिрд░्рдЪ рдиिрд░्рдпाрдд)
ЁЯСС рдЪोрд▓ рд╡ंрд╢ (рдк्рд░ाрдЪीрди)
- рдХ्рд╖ेрдд्рд░: рдХाрд╡ेрд░ी рдШाрдЯी
- рд░ाрдЬрдзाрдиी: рдЙрд░ैрдпूрд░ → рдХाрд╡ेрд░ीрдкрдд्рддрдирдо् (рдкुрд╣ाрд░)
- рдк्рд░рддीрдХ: рдмाрдШ
- рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╢ाрд╕рдХ: рдХрд░िрдХाрд▓ рдЪोрд▓
ЁЯСС рдкांрдб्рдп рд╡ंрд╢
- рдХ्рд╖ेрдд्рд░: рджрдХ्рд╖िрдг рддрдоिрд▓рдиाрдбु
- рд░ाрдЬрдзाрдиी: рдорджुрд░ै
- рдк्рд░рддीрдХ: рдордЫрд▓ी
- рдоोрддी рд╡्рдпाрдкाрд░ рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рд╕िрдж्рдз
ЁЯФе рдХрд░िрдХाрд▓ рдЪोрд▓ рдХी рд╡िрд╢ेрд╖ рдЙрдкрд▓рдм्рдзि
- рдХाрд╡ेрд░ी рдирджी рдкрд░ рдХрд▓्рд▓рдирдИ рдмाँрдз рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░ाрдпा।
- рдпрд╣ рднाрд░рдд рдХा рдк्рд░ाрдЪीрдирддрдо рдХाрд░्рдпрд░рдд рдмाँрдз рд╣ै।
ЁЯПЫ рд╕ाрддрд╡ाрд╣рди рд╡ंрд╢ (230 рдИ.рдкू. – 220 рдИ.)
- рд╕ंрд╕्рдеाрдкрдХ: рд╕िрдоुрдХ
- рдорд╣ाрди рд╢ाрд╕рдХ: рдЧौрддрдоीрдкुрдд्рд░ рд╢ाрддрдХрд░्рдгी
- рдЙрдкाрдзिрдпाँ: рджрдХ्рд╖िрдгाрдкрдердкрддि, рдПрдХрдм्рд░ाрд╣्рдордг
- рд╢рдХों рдХो рд╣рд░ाрдпा
ЁЯПЫ рдкрд▓्рд▓рд╡ рд╡ंрд╢ (300-900 рдИ.)
- рд░ाрдЬрдзाрдиी: рдХांрдЪीрдкुрд░рдо्
- рдХ्рд╖ेрдд्рд░: рдЙрдд्рддрд░ी рддрдоिрд▓рдиाрдбु
- рдорд╣ाрди рд╢ाрд╕рдХ: рдорд╣ेрди्рдж्рд░рд╡рд░्рдорди рдк्рд░рдердо, рдирд░рд╕िंрд╣рд╡рд░्рдорди рдк्рд░рдердо
⚔ рдкрд▓्рд▓рд╡ рдмрдиाрдо рдЪाрд▓ुрдХ्рдп
- рдирд░рд╕िंрд╣рд╡рд░्рдорди рдк्рд░рдердо рдиे рдЪाрд▓ुрдХ्рдп рд░ाрдЬा рдкुрд▓рдХेрд╢िрди рдж्рд╡िрддीрдп рдХो рдкрд░ाрдЬिрдд рдХिрдпा
- рд╡ाрддाрдкी (рдмाрджाрдоी) рдкрд░ рдЕрдзिрдХाрд░ рдХिрдпा
- рдЙрдкाрдзि: рд╡ाрддाрдкीрдХोंрдб
ЁЯПЫ рдЪाрд▓ुрдХ्рдп рд╡ंрд╢ (UPSC рдХा рдкрд╕ंрджीрджा рдн्рд░рдо)
1. рдмाрджाрдоी рдЪाрд▓ुрдХ्рдп (Early Western Chalukya)
- рд░ाрдЬрдзाрдиी: рдмाрджाрдоी (рдХрд░्рдиाрдЯрдХ)
- рдХाрд▓: 543–753 рдИ.
- рдорд╣ाрди рд╢ाрд╕рдХ: рдкुрд▓рдХेрд╢िрди рдж्рд╡िрддीрдп
- рд╣рд░्рд╖ рдХो рдкрд░ाрдЬिрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा
2. рдкूрд░्рд╡ी рдЪाрд▓ुрдХ्рдп
- рд░ाрдЬрдзाрдиी: рд╡ेंрдЧी
- рдХ्рд╖ेрдд्рд░: рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢
- рдХाрд▓: 624–1070 рдИ.
3. рдХрд▓्рдпाрдгी рдЪाрд▓ुрдХ्рдп (Western Chalukya)
- рд░ाрдЬрдзाрдиी: рдХрд▓्рдпाрдгी
- рдХाрд▓: 973–1189 рдИ.
⚔ рдЙрдд्рддрд░ рднाрд░рдд рдмрдиाрдо рджрдХ्рд╖िрдг рднाрд░рдд (рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдпुрдж्рдз)
рд╣рд░्рд╖рд╡рд░्рдзрди VS рдкुрд▓рдХेрд╢िрди рдж्рд╡िрддीрдп
- рдкрд░िрдгाрдо: рд╣рд░्рд╖ рдкрд░ाрдЬिрдд
- рдирд░्рдорджा рд╕ीрдоा рдмрдиी
- рд╕्рд░ोрдд: рдРрд╣ोрд▓ рдЕрднिрд▓ेрдЦ (рд░рд╡िрдХीрд░्рддि)
рдирд░рд╕िंрд╣рд╡рд░्рдорди VS рдкुрд▓рдХेрд╢िрди рдж्рд╡िрддीрдп
- рдкрд░िрдгाрдо: рдкрд▓्рд▓рд╡ рд╡िрдЬрдпी
- рд╡ाрддाрдкी рд╡िрдЬрдп
- рдЙрдкाрдзि: рд╡ाрддाрдкीрдХोंрдб
ЁЯСС рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдХूрдЯ (753–982 рдИ.)
- рд░ाрдЬрдзाрдиी: рдоाрди्рдпрдЦेрдЯ
- рдорд╣ाрди рд╢ाрд╕рдХ: рдЕрдоोрдШрд╡рд░्рд╖
ЁЯПЫ рдХैрд▓ाрд╢ рдоंрджिрд░ (рдПрд▓ोрд░ा)
- рдиिрд░्рдоाрддा: рдХृрд╖्рдг рдк्рд░рдердо
- рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдПрдХाрд╢्рдордХ (Monolithic) рдоंрджिрд░
ЁЯСС рдорд╣ाрди рдЪोрд▓ рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп (рдордз्рдпрдХाрд▓ीрди рдЪोрд▓)
- рд╕ंрд╕्рдеाрдкрдХ: рд╡िрдЬрдпाрд▓рдп
- рдорд╣ाрди рд╢ाрд╕рдХ: рд░ाрдЬрд░ाрдЬ рдк्рд░рдердо, рд░ाрдЬेрди्рдж्рд░ рдк्рд░рдердо
ЁЯПЫ рдмृрд╣рджेрд╢्рд╡рд░ рдоंрджिрд░ (рддंрдЬाрд╡ुрд░)
- рдиिрд░्рдоाрддा: рд░ाрдЬрд░ाрдЬ рдк्рд░рдердо
- UNESCO рд╕्рдерд▓
⚔ рд░ाрдЬेрди्рдж्рд░ рдЪोрд▓ рдХी рдЙрдкрд▓рдм्рдзिрдпाँ
- рдЧंрдЧा рддрдХ рд╡िрдЬрдп – рдЙрдкाрдзि: рдЧंрдЧैрдХोंрдб рдЪोрд▓
- рджрдХ्рд╖िрдг-рдкूрд░्рд╡ рдПрд╢िрдпा рдЕрднिрдпाрди – рд╢्рд░ीрд╡िрдЬрдп рдкрд░ рдЖрдХ्рд░рдордг
- рд╕рдоुрдж्рд░ी рд╢рдХ्рддि рдХा рд╕्рд╡рд░्рдг рдпुрдЧ
⚠ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рд╡िрд╢ेрд╖: рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рддрде्рдп
- рджрдХ्рд╖िрдг рднाрд░рдд рдХा рдк्рд░ाрдЪीрдирддрдо рд░ाрдЬрд╡ंрд╢: рдкांрдб्рдп (рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдЕрд╢ोрдХ рдХे рдЕрднिрд▓ेрдЦों рдоें рднी рдоिрд▓рддा рд╣ै)
- рд╕ंрдЧрдо рдпुрдЧ рдоें рд╡्рдпाрдкाрд░: рд░ोрдо рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рдХे рд╕ाрде рд╕рдХ्рд░िрдп рд╡्рдпाрдкाрд░ (рдХाрд▓ी рдоिрд░्рдЪ, рдоोрддी, рд░ेрд╢рдо, рдорд╕ाрд▓े)
- рд╕ंрдЧрдо рдпुрдЧ рдоें рдмंрджрд░рдЧाрд╣: рдкुрд╣ाрд░ (рдХाрд╡ेрд░ीрдкрдд्рддрдирдо्), рдоुрдЬिрд░िрд╕ (рдЪेрд░ рд░ाрдЬ्рдп), рдХोрд░рдХрдИ (рдкांрдб्рдп – рдоोрддी)
- рддрдоिрд▓ рднाрд╖ा рдХा рд╕рдмрд╕े рдк्рд░ाрдЪीрди рдЧ्рд░ंрде: рддोрд▓рдХाрдк्рдкिрдпрдо
- рджрдХ्рд╖िрдг рднाрд░рдд рдХा 'рдЧीрддा': рддिрд░ुрдХ्рдХुрд░рд▓
- рдХрди्рдирдЧी рдХी рдХрд╣ाрдиी: рд╢िрд▓рдк्рдкрджिрдХाрд░рдо् (рддрдоिрд▓ рдорд╣ाрдХाрд╡्рдп)
- рдкांрдЪाрд▓ि рд╢рдкрде рдХे рд╕рдоाрди: рдХрди्рдирдЧी рдХी рдХрд╣ाрдиी (рдорджुрд░ै рдЬрд▓ाрдиे рдХा рдк्рд░рд╕ंрдЧ)
- рдЧौрддрдоीрдкुрдд्рд░ рд╢ाрддрдХрд░्рдгी рдХी рдЙрдкाрдзिрдпाँ: рджрдХ्рд╖िрдгाрдкрдердкрддि, рдПрдХрдм्рд░ाрд╣्рдордг, рд╢рдХ-рдпрд╡рди-рдкрд▓्рд▓рд╡-рдиिрд░्рдордерди
- рдкрд▓्рд▓рд╡ рдХрд▓ा рдХा рд╕्рд╡рд░्рдг рдпुрдЧ: рдорд╣ेрди्рдж्рд░рд╡рд░्рдорди рдк्рд░рдердо рдПрд╡ं рдирд░рд╕िंрд╣рд╡рд░्рдорди рдк्рд░рдердо рдХे рд╕рдордп
- рдорд╣ेрди्рдж्рд░рд╡рд░्рдорди рдк्рд░рдердо рдХी рдЙрдкाрдзि: рд╡िрдд्рддрд╡िрдиोрдж, рдордд्рддрд╡िрд▓ाрд╕
- рдорд╣ेрди्рдж्рд░рд╡рд░्рдорди рдж्рд╡ाрд░ा рд░рдЪिрдд рдиाрдЯрдХ: рдордд्рддрд╡िрд▓ाрд╕ рдк्рд░рд╣рд╕рди
- рдЪाрд▓ुрдХ्рдп рд╢ाрд╕рдХ рдкुрд▓рдХेрд╢िрди рдж्рд╡िрддीрдп рдХा рд░ाрдЬрджूрдд: 'рдИрд░ाрди рдХे рд╢ाрд╕рдХ рдЦुрд╕рд░ो рдж्рд╡िрддीрдп' рдХे рдкाрд╕ рднेрдЬा рдеा
- рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдХूрдЯ рд╢ाрд╕рдХ рдЕрдоोрдШрд╡рд░्рд╖ рдХी рд░рдЪрдиा: 'рдХрд╡िрд░ाрдЬрдоाрд░्рдЧ' (рдХрди्рдирдб़ рднाрд╖ा рдХा рдк्рд░рдердо рдЧ्рд░ंрде)
- рдЪोрд▓ рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдиौрд╕ेрдиा: рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рд╕рд░्рд╡рд╢्рд░ेрд╖्рда рдиौрд╕ेрдиाрдУं рдоें рдЧिрдиी рдЬाрддी рдеी
- рдЪोрд▓ рдХाрд▓ рдоें рд╕्рдеाрдиीрдп рд╕्рд╡рд╢ाрд╕рди: рдЙрд░ (рдЧाँрд╡ рдХी рд╕рднा), рд╕рднा (рдм्рд░ाрд╣्рдордг рдЧाँрд╡), рдирдЧрд░рдо् (рд╡्рдпाрдкाрд░िрдХ рдХेंрдж्рд░)
ЁЯУЪ рджрдХ्рд╖िрдг рднाрд░рдд рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕ाрд╣िрдд्рдп (рдПрдХ рдирдЬ़рд░ рдоें)
→ рд╡्рдпाрдХрд░рдг
→ рддिрд░ुрд╡рд▓्рд▓ुрд╡рд░
→ рдЗрд▓ंрдЧो рдЕрдбिрдЧрд▓
→ рд╕ीрдд्рддрд▓ै рд╕рдд्рддрдиाрд░
ЁЯОп UPSC/BPSC/UPPSC MODERATE + DIFFICULT FACTS
ЁЯФе рдЕंрддिрдо рд╕ुрдкрд░ рд░िрд╡ीрдЬрди (Exam рдХी рдкूрд░्рд╡ рд╕ंрдз्рдпा рдХे рд▓िрдП)
ЁЯУМ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖: рд╕ंрдЧрдо рдХाрд▓ рджрдХ्рд╖िрдг рднाрд░рдд рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХा рдЖрдзाрд░ рд╣ै। UPSC, UPPSC, BPSC рдоें рд╕ंрдЧрдо рд╕ाрд╣िрдд्рдп, рдЪेрд░-рдЪोрд▓-рдкांрдб्рдп, рд╕ाрддрд╡ाрд╣рди, рдкрд▓्рд▓рд╡, рдЪाрд▓ुрдХ्рдп, рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдХूрдЯ, рдорд╣ाрди рдЪोрд▓, рдмृрд╣рджेрд╢्рд╡рд░ рдоंрджिрд░, рдХैрд▓ाрд╢ рдоंрджिрд░, рддिрд░ुрдХ्рдХुрд░рд▓, рддोрд▓рдХाрдк्рдкिрдпрдо, рд╢िрд▓рдк्рдкрджिрдХाрд░рдо्, рдордгिрдоेрдЦрд▓ै рддрдеा рдЙрдд्рддрд░-рджрдХ्рд╖िрдг рднाрд░рдд рдХे рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╕ंрдмंрдзों рд╕े рд▓рдЧाрддाрд░ рдк्рд░рд╢्рди рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं।

Please do not enter any spam link in the comment box.