ЁЯПЫ рднाрд░рддीрдп рдк्рд░ाрдЪीрди рдЗрддिрд╣ाрд╕ : рдоौрд░्рдп рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп (MAURYA EMPIRE)
ЁЯУ╕ рдоौрд░्рдп рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп | рдЪрди्рдж्рд░рдЧुрдк्рдд, рдЕрд╢ोрдХ, рдХрд▓िंрдЧ рдпुрдж्рдз, рдк्рд░рд╢ाрд╕рди | Complete Notes | Image: apnaupsc.in
ЁЯУМ рдоौрд░्рдп рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рднाрд░рддीрдп рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХा рдк्рд░рдердо рд╡िрд╢ाрд▓ рдПрд╡ं рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдк्рд░рдоाрдгिрдд рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рдеा рдЬिрд╕рдиे рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдЕрдзिрдХांрд╢ рднाрд░рддीрдп рдЙрдкрдорд╣ाрдж्рд╡ीрдк рдХो рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдПрдХीрдХृрдд рдХिрдпा।
рдЪрди्рдж्рд░рдЧुрдк्рдд
рдмृрд╣рдж्рд░рде
⏳ рдХाрд▓ाрд╡рдзि: 322 рдИ.рдкू. – 185 рдИ.рдкू. (рд▓рдЧрднрдЧ 137 рд╡рд░्рд╖)
ЁЯЧб рдоौрд░्рдп рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рдХा рдкрддрди: рдкुрд╖्рдпрдоिрдд्рд░ рд╢ुंрдЧ рдж्рд╡ाрд░ा рдмृрд╣рдж्рд░рде рдХी рд╣рдд्рдпा (185 рдИ.рдкू.)
ЁЯФ╢ рдоौрд░्рдпों рдХी рдЙрдд्рдкрдд्рддि
ЁЯСиЁЯПл рдЪाрдгрдХ्рдп / рдХौрдЯिрд▓्рдп / рд╡िрд╖्рдгुрдЧुрдк्рдд
рддीрдиों рдиाрдо рдПрдХ рд╣ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рд╣ैं।
- рд░рдЪрдиा: рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░
- рдЙрдкाрдзि: рднाрд░рддीрдп рдоैрдХिрдпाрд╡ेрд▓ी
- рдХाрд░्рдп: рдиंрдж рд╡ंрд╢ рдХा рдЕंрдд, рдЪрди्рдж्рд░рдЧुрдк्рдд рдХो рд╕рдд्рддा рджिрд▓ाрдиा, рдоौрд░्рдп рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХी рдиींрд╡
ЁЯСС рдЪрди्рдж्рд░рдЧुрдк्рдд рдоौрд░्рдп (322–298 рдИ.рдкू.)
- рдоौрд░्рдп рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рдХा рд╕ंрд╕्рдеाрдкрдХ
- 322/321 рдИ.рдкू. рдоें рдЕंрддिрдо рдиंрдж рд╢ाрд╕рдХ рдШрдиाрдиंрдж рдХो рдкрд░ाрдЬिрдд рдХिрдпा
- рд░ाрдЬрдзाрдиी: рдкाрдЯрд▓िрдкुрдд्рд░
- рдпूрдиाрдиी рдиाрдо: Sandrokottos / Androkottos
⚔ рд╕ेрд▓्рдпूрдХрд╕ рд╕े рдпुрдж्рдз (305 рдИ.рдкू.)
- рдпूрдиाрдиी рд╢ाрд╕рдХ: рд╕ेрд▓्рдпूрдХрд╕ рдиिрдХेрдЯрд░
- рдкрд░िрдгाрдо: рдЪрди्рдж्рд░рдЧुрдк्рдд рд╡िрдЬрдпी
- рдк्рд░ाрдк्рдд рдк्рд░рджेрд╢: рдЕрд░ाрдХोрд╕िрдпा, рдПрд░िрдпा, рдЧेрдж्рд░ोрд╕िрдпा, рдкाрд░ोрдкाрдоिрд╕ाрджे
- рд╡िрд╡ाрд╣ рд╕ंрдзि рд╣ुрдИ
- рд╕ेрд▓्рдпूрдХрд╕ рдиे рдоेрдЧрд╕्рдердиीрдЬ рдХो рд░ाрдЬрджूрдд рдмрдиाрдХрд░ рднेрдЬा
ЁЯУЪ рдоेрдЧрд╕्рдердиीрдЬ
- рд░ाрдЬрджूрдд: рд╕ेрд▓्рдпूрдХрд╕ рдХा
- рджрд░рдмाрд░: рдЪрди्рдж्рд░рдЧुрдк्рдд
- рдЧ्рд░ंрде: рдЗंрдбिрдХा
- рдорд╣рдд्рд╡: рдоौрд░्рдп рд╕рдоाрдЬ, рдк्рд░рд╢ाрд╕рди, рдирдЧрд░ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी
ЁЯПЮ рд╕ुрджрд░्рд╢рди рдЭीрд▓
рдиिрд░्рдоाрдг: рдкुрд╖्рдпрдЧुрдк्рдд (рдЪрди्рдж्рд░рдЧुрдк्рдд рдХा рдк्рд░ांрддीрдп рдЕрдзिрдХाрд░ी)
рд╕्рдеाрди: рдЧिрд░рдиाрд░ (рдЧुрдЬрд░ाрдд)
ЁЯОп UPSC рдоें рдХрдИ рдмाрд░ рдкूрдЫा рдЧрдпा।
ЁЯХЙ рдЪрди्рдж्рд░рдЧुрдк्рдд рдФрд░ рдЬैрди рдзрд░्рдо
рдЬैрди рдЖрдЪाрд░्рдп: рднрдж्рд░рдмाрд╣ु
рдЪрди्рдж्рд░рдЧुрдк्рдд рдиे рдЕंрддिрдо рд╕рдордп рдоें рдЬैрди рдзрд░्рдо рдЧ्рд░рд╣рдг рдХिрдпा, рд╢्рд░рд╡рдгрдмेрд▓рдЧोрд▓ा рдЧрдП, рд╕ंрд▓ेрдЦрдиा рдж्рд╡ाрд░ा рдоृрдд्рдпु।
ЁЯСС рдмिрди्рджुрд╕ाрд░ (298–273 рдИ.рдкू.)
- рдЪрди्рдж्рд░рдЧुрдк्рдд рдХा рдкुрдд्рд░
- рдЙрдкрдиाрдо: рдЕрдоिрдд्рд░рдШाрдд / Amitrochates (рдпूрдиाрдиी)
- рдзрд░्рдо: рдЖрдЬीрд╡рдХ рд╕рдо्рдк्рд░рджाрдп
- рдпूрдиाрдиी рд░ाрдЬрджूрдд: рдбाрдпрдоेрдХрд╕ (рдПंрдЯिрдпोрдХрд╕ рдк्рд░рдердо рдж्рд╡ाрд░ा рднेрдЬा)
- рджूрд╕рд░ा рд░ाрдЬрджूрдд: рдбिрдпोрдиिрд╕िрдпрд╕
ЁЯОп UPSC FACT: рдмिрди्рджुрд╕ाрд░ рдиे рджрдХ्рд╖िрдг рднाрд░рдд рддрдХ рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХिрдпा। рдХрд▓िंрдЧ рдХो рдЫोрдб़рдХрд░ рдЕрдзिрдХांрд╢ рднाрд░рдд рдЙрд╕рдХे рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдоें рдеा।
ЁЯСС рд╕рдо्рд░ाрдЯ рдЕрд╢ोрдХ (273–232 рдИ.рдкू.)
- рдоौрд░्рдп рд╡ंрд╢ рдХा рд╕рдмрд╕े рдорд╣ाрди рд╢ाрд╕рдХ
- рдЙрдкाрдзिрдпाँ: рджेрд╡ाрдиाрдордк्рд░िрдп, рдк्рд░िрдпрджрд░्рд╢ी
- рд░ाрдЬ्рдпाрднिрд╖ेрдХ: 269 рдИ.рдкू.
⚔ рдХрд▓िंрдЧ рдпुрдж्рдз (261 рдИ.рдкू.)
- рд╕्рд░ोрдд: 13рд╡ाँ рд╢िрд▓ाрд▓ेрдЦ
- рдоृрддрдХ: рд▓рдЧрднрдЧ 1 рд▓ाрдЦ
- рдмंрджी: рд▓рдЧрднрдЧ 1.5 рд▓ाрдЦ
- рдкрд░िрдгाрдо: рдЕрд╢ोрдХ рдХा рд╣ृрджрдп рдкрд░िрд╡рд░्рддрди, рдмौрдж्рдз рдзрд░्рдо рдЧ्рд░рд╣рдг, рдзрдо्рдо рдиीрддि
☸ рдЕрд╢ोрдХ рдФрд░ рдмौрдж्рдз рдзрд░्рдо
- рдЧुрд░ु: рдЙрдкрдЧुрдк्рдд (рдкрд░ंрдкрд░ाрдЧрдд рдоाрди्рдпрддा)
- рдмौрдж्рдз рдзрд░्рдо рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХिрдпा
- рдзрдо्рдо рд╡िрдЬрдп рдХो рдЕрдкрдиाрдпा
- рднेрд░ी рдШोрд╖ → рдзрдо्рдо рдШोрд╖
☸ рддृрддीрдп рдмौрдж्рдз рд╕ंрдЧीрддि
- рд╕्рдеाрди: рдкाрдЯрд▓िрдкुрдд्рд░
- рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖: рдоोрдЧ्рдЧрд▓िрдкुрдд्рдд рддिрд╕्рд╕
- рд╕рдордп: рдЕрд╢ोрдХ рдХाрд▓
- рдкрд░िрдгाрдо: рдмौрдж्рдз рдзрд░्рдо рдХा рд╢ुрдж्рдзीрдХрд░рдг, рд╡िрджेрд╢ों рдоें рдк्рд░рдЪाрд░
ЁЯМН рдмौрдж्рдз рдзрд░्рдо рдк्рд░рдЪाрд░ рдоिрд╢рди
ЁЯУЬ рдЕрд╢ोрдХ рдХे рдЕрднिрд▓ेрдЦ
- рдЕрд╢ोрдХ рдк्рд░рдердо рднाрд░рддीрдп рд╢ाрд╕рдХ рдеा рдЬिрд╕рдиे рд╕ीрдзे рдЬрдирддा рд╕े рд╕ंрд╡ाрдж рд╣ेрддु рдЕрднिрд▓ेрдЦ рдЬाрд░ी рдХिрдП
- рднाрд╖ा: рдк्рд░ाрдХृрдд
- рд▓िрдкि: рдм्рд░ाрд╣्рдоी (рдЙрдд्рддрд░-рдкрд╢्рдЪिрдо рдоें рдЦрд░ोрд╖्рдаी)
- рдЕрдлрдЧाрдиिрд╕्рддाрди: рдЧ्рд░ीрдХ рдПрд╡ं рдЕрд░ाрдоाрдЗрдХ
ЁЯОп рдЬेрдо्рд╕ рдк्рд░िрди्рд╕ेрдк
1837 рдоें рдм्рд░ाрд╣्рдоी рд▓िрдкि рдкрдв़рдиे рдоें рд╕рдлрд▓ рд╣ुрдП।
UPSC рдХा рдкрд╕ंрджीрджा рдк्рд░рд╢्рди।
ЁЯОп 13рд╡ाँ рд╢िрд▓ाрд▓ेрдЦ
рдХрд▓िंрдЧ рдпुрдж्рдз рдХा рд╡рд░्рдгрди।
UPSC рдоें рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдкूрдЫा рдЬाрддा рд╣ै।
ЁЯжБ рдЕрд╢ोрдХ рд╕्рддंрдн (рд╕ाрд░рдиाрде рд╕िंрд╣ рд╢ीрд░्рд╖)
- рднाрд░рдд рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдк्рд░рддीрдХ
- рдиीрдЪे: рдзрд░्рдордЪрдХ्рд░ (рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдз्рд╡рдЬ рдоें рднी)
ЁЯПЫ рдоौрд░्рдп рдк्рд░рд╢ाрд╕рди
рд╕्рд░ोрдд: рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░, рдЗंрдбिрдХा, рдЕрд╢ोрдХ рдЕрднिрд▓ेрдЦ
ЁЯУМ рд╕рдк्рддांрдЧ рд╕िрдж्рдзांрдд (рдХौрдЯिрд▓्рдп рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдХे рд╕ाрдд рдЕंрдЧ)
ЁЯПЫ рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рдк्рд░рд╢ाрд╕рди
- рд╕рдоाрд╣рд░्рддा → рд░ाрдЬрд╕्рд╡ рдк्рд░рдоुрдЦ
- рд╕рди्рдиिрдзाрддा → рдХोрд╖ाрдз्рдпрдХ्рд╖
- рд╕ेрдиाрдкрддि → рд╕ेрдиा рдк्рд░рдоुрдЦ
- рдкुрд░ोрд╣िрдд → рдзाрд░्рдоिрдХ рд╕рд▓ाрд╣рдХाрд░
ЁЯПЫ рдк्рд░ांрддीрдп рдк्рд░рд╢ाрд╕рди (5 рдк्рд░рдоुрдЦ рдк्рд░ांрдд)
- рдЙрдд्рддрд░ाрдкрде → рддрдХ्рд╖рд╢िрд▓ा
- рдЕрд╡рди्рддि → рдЙрдЬ्рдЬैрди
- рдХрд▓िंрдЧ → рддोрд╕рд▓ी
- рджрдХ्рд╖िрдгाрдкрде → рд╕ुрд╡рд░्рдгрдЧिрд░ि
- рдк्рд░ाрдЪी → рдкाрдЯрд▓िрдкुрдд्рд░
рд╢ाрд╕рдХ: рдХुрдоाрд░ / рдЖрд░्рдпрдкुрдд्рд░
ЁЯПЩ рдирдЧрд░ рдк्рд░рд╢ाрд╕рди
рд╕्рд░ोрдд: рдоेрдЧрд╕्рдердиीрдЬ
30 рд╕рджрд╕्рдпीрдп рдкрд░िрд╖рдж, 6 рд╕рдоिрддिрдпाँ (рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдоें 5 рд╕рджрд╕्рдп)
⚖ рди्рдпाрдп рдк्рд░рд╢ाрд╕рди
- рдзрд░्рдорд╕्рдеीрдп → рджीрд╡ाрдиी рди्рдпाрдпाрд▓рдп
- рдХंрдЯрдХрд╢ोрдзрди → рдлौрдЬрджाрд░ी рди्рдпाрдпाрд▓рдп
- рд░рдЬ्рдЬुрдХ → рдЬिрд▓ा рди्рдпाрдп рдЕрдзिрдХाрд░ी
ЁЯХ╡ рдЧुрдк्рддрдЪрд░ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा
- рдк्рд░рдзाрди: рдорд╣ाрдоाрдд्рдпाрдкрд╕рд░्рдк
- рджो рдк्рд░рдХाрд░: рд╕ंрд╕्рдеा, рд╕ंрдЪाрд░
- рд╕्рдд्рд░ी рдЧुрдк्рддрдЪрд░: рднिрдХ्рд╖ुрдХी, рдкрд░िрд╡्рд░ाрдЬिрдХा, рд╡ृрд╖рд▓ी
⚔ рд╕ैрди्рдп рдк्рд░рд╢ाрд╕рди (рдоेрдЧрд╕्рдердиीрдЬ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░)
- 6,00,000 рдкैрджрд▓, 30,000 рдШुрдб़рд╕рд╡ाрд░
- 9,000 рд╣ाрдеी, 8,000 рд░рде
- 6 рд╕рдоिрддिрдпाँ: рдиौрд╕ेрдиा, рд░рд╕рдж, рдкैрджрд▓, рдШुрдб़рд╕рд╡ाрд░, рд╣ाрдеी, рд░рде
ЁЯОи рдоौрд░्рдп рдХрд▓ा рдПрд╡ं рд╕्рдеाрдкрдд्рдп
рдЧрдпा (рдмिрд╣ाрд░), рдЖрдЬीрд╡рдХ рд╕ंрдк्рд░рджाрдп рдХो рд╕рдорд░्рдкिрдд, рд╕рдмрд╕े рдк्рд░ाрдЪीрди рд╢ैрд▓рдХृрдд рдЧुрдлाрдПँ
рд╕ांрдЪी, рднрд░рд╣ुрдд, рдзрд░्рдорд░ाрдЬिрдХा (рдЕрд╢ोрдХ рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрдХрд╕िрдд)
рдПрдХाрд╢्рдордХ рд╕्рддंрдн, рдЪрдордХрджाрд░ рдкॉрд▓िрд╢, рд╕िंрд╣/рд╕ांрдб/рд╣ाрдеी/рдШोрдб़ा рд╢ीрд░्рд╖
ЁЯСиЁЯМ╛ рд╕рдоाрдЬ (рдоेрдЧрд╕्рдердиीрдЬ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ 7 рд╡рд░्рдЧ)
рджाрд░्рд╢рдиिрдХ, рдХिрд╕ाрди, рдкрд╢ुрдкाрд▓рдХ, рд╢िрд▓्рдкрдХाрд░, рд╕ैрдиिрдХ, рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдХ, рдЕрдоाрдд्рдп
ЁЯХЙ рдзрд░्рдо
рд╡ैрджिрдХ рдзрд░्рдо, рдЬैрди рдзрд░्рдо, рдмौрдж्рдз рдзрд░्рдо, рдЖрдЬीрд╡рдХ – рд╕рднी рдк्рд░рдЪрд▓िрдд
ЁЯУЪ рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдХे рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рддрде्рдп
- рд░рдЪрдиाрдХाрд░: рдХौрдЯिрд▓्рдп
- рд╡िрд╖рдп: рдк्рд░рд╢ाрд╕рди, рдХрд░, рдХूрдЯрдиीрддि, рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा, рдпुрдж्рдзрдиीрддि
ЁЯУЙ рдоौрд░्рдп рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдкрддрди рдХे рдХाрд░рдг
ЁЯСС рдЕंрддिрдо рдоौрд░्рдп рд╢ाрд╕рдХ: рдмृрд╣рдж्рд░рде – рд╣рдд्рдпा: рдкुрд╖्рдпрдоिрдд्рд░ рд╢ुंрдЧ (185 рдИ.рдкू.)
ЁЯОп UPSC/UPPSC/BPSC MODERATE + DIFFICULT FACTS
ЁЯФе рдЕंрддिрдо рд╕ुрдкрд░ рд░िрд╡ीрдЬрди
ЁЯУМ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖: рдоौрд░्рдп рдХाрд▓ рднाрд░рддीрдп рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХा рд╕्рд╡рд░्рдгिрдо рдпुрдЧ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। UPSC, UPPSC, BPSC, RO/ARO, SSC рдПрд╡ं рдЕрди्рдп рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдоें рдЪрди्рдж्рд░рдЧुрдк्рдд, рдХौрдЯिрд▓्рдп, рдоेрдЧрд╕्рдердиीрдЬ, рдмिрди्рджुрд╕ाрд░, рдЕрд╢ोрдХ, рдХрд▓िंрдЧ рдпुрдж्рдз, рдЕрд╢ोрдХ рдХे рдЕрднिрд▓ेрдЦ, рдоौрд░्рдп рдк्рд░рд╢ाрд╕рди, рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░, рдХрд▓ा рдПрд╡ं рд╕्рдеाрдкрдд्рдп рддрдеा рдоौрд░्рдп рдкрддрди рд╕े рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдк्рд░рд╢्рди рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं।

Please do not enter any spam link in the comment box.