ЁЯХЙ рднाрд░рддीрдп рдк्рд░ाрдЪीрди рдЗрддिрд╣ाрд╕ : рдЬैрди рдзрд░्рдо (JAINISM)

Nayantara Digital Point
0
UPSC • UPPSC • BPSC • RO/ARO • SSC • Railway
Jainism Complete Notes for UPSC UPPSC

ЁЯУ╕ рдЬैрди рдзрд░्рдо | 24 рддीрд░्рдеंрдХрд░ | рдорд╣ाрд╡ीрд░ рд╕्рд╡ाрдоी | Complete Notes | Image source: apnaupsc.in

рдЬैрди рдзрд░्рдо рднाрд░рдд рдХे рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдк्рд░ाрдЪीрди рдзाрд░्рдоिрдХ рдПрд╡ं рджाрд░्рд╢рдиिрдХ рдкрд░ंрдкрд░ाрдУं рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै। рдк्рд░рддिрдпोрдЧी рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдоें рдЬैрди рдзрд░्рдо рд╕े рдорд╣ाрд╡ीрд░ рд╕्рд╡ाрдоी, 24 рддीрд░्рдеंрдХрд░, рдЬैрди рд╕ंрдЧीрддि, рд╢्рд╡ेрддाрдо्рдмрд░-рджिрдЧрдо्рдмрд░, рдЕрдиेрдХांрддрд╡ाрдж, рд╕्рдпाрдж्рд╡ाрдж, рдЬैрди рд╕ाрд╣िрдд्рдп, рдЬैрди рдХрд▓ा рдПрд╡ं рд╕्рдеाрдкрдд्рдп, рдЬैрди рдкрд░िрд╖рджों рддрдеा рдЬैрди рджрд░्рд╢рди рд╕े рдиिрдпрдоिрдд рдк्рд░рд╢्рди рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं।

ЁЯФ╢ рдЬैрди рдзрд░्рдо рдХा рдкрд░िрдЪрдп

  • "рдЬैрди" рд╢рдм्рдж "рдЬिрди" рд╕े рдмрдиा рд╣ै – рдЬिрд╕рдиे рдЗрди्рдж्рд░िрдпों рдПрд╡ं рд╡ाрд╕рдиाрдУं рдкрд░ рд╡िрдЬрдп рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд▓ी рд╣ो।
  • рдЬैрди рдзрд░्рдо рдХे рдЙрдкрджेрд╢рдХ: рддीрд░्рдеंрдХрд░
  • рдХुрд▓ рддीрд░्рдеंрдХрд░: 24
  • рдЬैрди рдзрд░्рдо рдХा рдоूрд▓ рдЖрдзाрд░: рдЕрд╣िंрд╕ा, рдЕрдкрд░िрдЧ्рд░рд╣, рд╕рдд्рдп, рддрдк, рдЖрдд्рдорд╕ंрдпрдо

ЁЯОп 24 рддीрд░्рдеंрдХрд░ (рд╕ूрдЪी) – рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг

рдХ्рд░.рд╕ं.рддीрд░्рдеंрдХрд░ рдХा рдиाрдордЪिрд╣्рди (Symbol)рд░ंрдЧ (Color)
1рдЛрд╖рднрджेрд╡ (рдЖрджिрдиाрде)рдмैрд▓ (рд╡ृрд╖рдн)рд╕ुрдирд╣рд░ा / рдкीрд▓ा
2рдЕрдЬिрддрдиाрдерд╣ाрдеीрд╕ुрдирд╣рд░ा / рдкीрд▓ा
3рд╕рдо्рднрд╡рдиाрдердШोрдб़ाрд╕ुрдирд╣рд░ा / рдкीрд▓ा
4рдЕрднिрдиंрджрдирдиाрдердмंрджрд░рд╕ुрдирд╣рд░ा / рдкीрд▓ा
5рд╕ुрдорддिрдиाрдердЪрдХрд╡ाрд╕ुрдирд╣рд░ा / рдкीрд▓ा
6рдкрдж्рдордк्рд░рднрдХрдорд▓рд▓ाрд▓
7рд╕ुрдкाрд░्рд╢्рд╡рдиाрдерд╕्рд╡ाрд╕्рддिрдХрд╕ुрдирд╣рд░ा / рдкीрд▓ा
8рдЪрди्рдж्рд░рдк्рд░рднрдЪंрдж्рд░рдоाрд╕рдлेрдж
9рдкुрд╖्рдкрджрди्рдд (рд╕ुрд╡िрдзिрдиाрде)рдордЧрд░рдордЪ्рдЫрд╕рдлेрдж
10рд╢ीрддрд▓рдиाрдердХрд▓्рдкрд╡ृрдХ्рд╖ / рд╢्рд░ीрд╡рдд्рд╕рд╕ुрдирд╣рд░ा / рдкीрд▓ा
11рд╢्рд░ेрдпांрд╕рдиाрдердЧेंрдбाрд╕ुрдирд╣рд░ा / рдкीрд▓ा
12рд╡ाрд╕ुрдкूрдЬ्рдпрднैंрд╕рд▓ाрд▓
13рд╡िрдорд▓рдиाрдерд╕ूрдЕрд░ (рд╡рд░ाрд╣)рд╕ुрдирд╣рд░ा / рдкीрд▓ा
14рдЕрдиंрддрдиाрдерд╕ेрд╣ी / рдмाрдЬрд╕ुрдирд╣рд░ा / рдкीрд▓ा
15рдзрд░्рдордиाрдерд╡рдЬ्рд░рд╕ुрдирд╣рд░ा / рдкीрд▓ा
16рд╢ांрддिрдиाрдерд╣िрд░рдгрд╕ुрдирд╣рд░ा / рдкीрд▓ा
17рдХुंрдеुрдиाрдердмрдХрд░ाрд╕ुрдирд╣рд░ा / рдкीрд▓ा
18рдЕрд░рдиाрдердордЫрд▓ीрд╕ुрдирд╣рд░ा / рдкीрд▓ा
19рдорд▓्рд▓िрдиाрдердХрд▓рд╢рдиीрд▓ा
20рдоुрдиिрд╕ुрд╡्рд░рддрдиाрдердХрдЫुрдЖрдХाрд▓ा
21рдирдоिрдиाрдердиीрд▓рдХрдорд▓рд╕ुрдирд╣рд░ा / рдкीрд▓ा
22рдиेрдоिрдиाрдерд╢ंрдЦрдХाрд▓ा
23рдкाрд░्рд╢्рд╡рдиाрдерд╕ांрдк (рд╕рд░्рдк)рдиीрд▓ा
24рдорд╣ाрд╡ीрд░ рд╕्рд╡ाрдоीрд╕िंрд╣ (рд╢ेрд░)

UPSC/UPPSC рдоें рдоुрдЦ्рдпрддः: рдЛрд╖рднрджेрд╡, рдиेрдоिрдиाрде, рдкाрд░्рд╢्рд╡рдиाрде, рдорд╣ाрд╡ीрд░ рд╕े рдк्рд░рд╢्рди рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं।

ЁЯСС рдк्рд░рдердо рддीрд░्рдеंрдХрд░ : рдЛрд╖рднрджेрд╡ (рдЖрджिрдиाрде)

  • рдЬैрди рдкрд░ंрдкрд░ा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░: рдХृрд╖ि, рдкрд╢ुрдкाрд▓рди, рд╕рдн्рдпрддा рдХा рдЬ्рдЮाрди рджिрдпा।
  • рдк्рд░рддीрдХ: рдмैрд▓
  • рдЛрд╖рднрджेрд╡ рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рднाрдЧрд╡рдд рдкुрд░ाрдг рдПрд╡ं рдЛрдЧ्рд╡ेрдж рдоें рд╣ोрдиे рдХा рджाрд╡ा।

ЁЯХЙ 22рд╡ें рддीрд░्рдеंрдХрд░ : рдиेрдоिрдиाрде

рдХृрд╖्рдг рдХे рд╕рдордХाрд▓ीрди рдоाрдиे рдЬाрддे рд╣ैं। рдк्рд░рддीрдХ: рд╢ंрдЦ

ЁЯХЙ 23рд╡ें рддीрд░्рдеंрдХрд░ : рдкाрд░्рд╢्рд╡рдиाрде

рдЬрди्рдо: рд╡ाрд░ाрдгрд╕ी, рдкिрддा: рдЕрд╢्рд╡рд╕ेрди, рдк्рд░рддीрдХ: рд╕рд░्рдк
рдЙрдкрджेрд╢: рдЪाрд░ рдорд╣ाрд╡्рд░рдд (рдЕрд╣िंрд╕ा, рд╕рдд्рдп, рдЕрд╕्рддेрдп, рдЕрдкрд░िрдЧ्рд░рд╣)

ЁЯХЙ 24рд╡ें рддीрд░्рдеंрдХрд░ : рдорд╣ाрд╡ीрд░ рд╕्рд╡ाрдоी

рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдиाрдо: рд╡рд░्рдзрдоाрди
рдЬрди्рдо: рдХुंрдбрдЧ्рд░ाрдо (рд╡ैрд╢ाрд▓ी)
рд╡ंрд╢: рдЬ्рдЮाрддृрдХ (рдиाрдпрдХ)
рдкिрддा: рд╕िрдж्рдзाрд░्рде
рдоाрддा: рдд्рд░िрд╢рд▓ा
рдкрдд्рдиी: рдпрд╢ोрджा
рдкुрдд्рд░ी: рдк्рд░िрдпрджрд░्рд╢рдиा
рдЬрди्рдо рд╡рд░्рд╖: 540 рдИ.рдкू. (рдкрд░ंрдкрд░ाрдЧрдд)

ЁЯОп рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдХे рдЬीрд╡рди рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рдШрдЯрдиाрдПँ

рдЬрди्рдо → рдХुंрдбрдЧ्рд░ाрдо
рдЧृрд╣рдд्рдпाрдЧ → 30 рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЖрдпु
рдХैрд╡рд▓्рдп рдЬ्рдЮाрди → рдЛрдЬुрдкाрд▓िрдХा рдирджी рддрдЯ
рдЙрдкрджेрд╢ → рдордЧрдз, рдЕंрдЧ, рд╡ैрд╢ाрд▓ी
рдиिрд░्рд╡ाрдг → рдкाрд╡ाрдкुрд░ी
рдЖрдпु → 72 рд╡рд░्рд╖
✨ рдпрд╣ीं рд╕े рджीрдкाрд╡рд▓ी рдХा рд╕ंрдмंрдз рдЬोрдб़ा рдЬाрддा рд╣ै – рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдиिрд░्рд╡ाрдг рджिрд╡рд╕ рдкрд░ рджीрдк рдЬрд▓ाрдП рдЧрдП। ✨

☸ рдЬैрди рдзрд░्рдо рдХे рдд्рд░िрд░рдд्рди

1. рд╕рдо्рдпрдХ рджрд░्рд╢рди
2. рд╕рдо्рдпрдХ рдЬ्рдЮाрди
3. рд╕рдо्рдпрдХ рдЪрд░िрдд्рд░

☸ рдкंрдЪрдорд╣ाрд╡्рд░рдд

1. рдЕрд╣िंрд╕ा 2. рд╕рдд्рдп 3. рдЕрд╕्рддेрдп 4. рдЕрдкрд░िрдЧ्рд░рд╣ 5. рдм्рд░рд╣्рдордЪрд░्рдп
рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рддिрдкाрджिрдд। UPSC рдоें рдмाрд░-рдмाрд░ рдкूрдЫा рдЧрдпा।

☸ рдЬैрди рджрд░्рд╢рди (рдЕрдиेрдХांрддрд╡ाрдж рдПрд╡ं рд╕्рдпाрдж्рд╡ाрдж)

  • рдЕрд╣िंрд╕ा – рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд╕िрдж्рдзांрдд
  • рдЕрдкрд░िрдЧ्рд░рд╣ – рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рди рдХрд░рдиा
  • рддрдк – рдЖрдд्рдорд╢ुрдж्рдзि рдХा рд╕ाрдзрди
  • рдХрд░्рдо рд╕िрдж्рдзांрдд – рдХрд░्рдоों рд╕े рдмंрдзрди
  • рдоोрдХ्рд╖ – рдХрд░्рдо рдмंрдзрди рд╕े рдоुрдХ्рддि
  • рдЕрдиेрдХांрддрд╡ाрдж – рд╕рдд्рдп рдХे рдЕрдиेрдХ рдкрдХ्рд╖ (UPSC рдХा рдк्рд░िрдп рд╡िрд╖рдп)
  • рд╕्рдпाрдж्рд╡ाрдж (рд╕рдк्рддрднंрдЧी рди्рдпाрдп) – рд╕ाрдд рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиाрдПँ

ЁЯСй рдЬैрди рдзрд░्рдо рдФрд░ рдорд╣िрд▓ाрдПँ (рд╢्рд╡ेрддाрдо्рдмрд░-рджिрдЧрдо्рдмрд░ рд╡िрд╡ाрдж рдХा рдХाрд░рдг)

рд╢्рд╡ेрддाрдо्рдмрд░: ✔ рдорд╣िрд▓ाрдПँ рдоोрдХ्рд╖ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ैं

рджिрдЧрдо्рдмрд░: ❌ рдорд╣िрд▓ाрдПँ рд╕ीрдзे рдоोрдХ्рд╖ рдк्рд░ाрдк्рдд рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддीं

UPSC рдоें рдкूрдЫा рдЬा рдЪुрдХा рд╣ै।

ЁЯУЪ рдЬैрди рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдПрд╡ं рдЖрдЧрдо

рдоुрдЦ्рдп рднाрд╖ा: рдЕрд░्рдж्рдзрдоाрдЧрдзी, рдк्рд░ाрдХृрдд
рдоुрдЦ्рдп рдЧ्рд░ंрде: рдЖрдЧрдо (12 рдЕंрдЧ)
рдЖрдЪाрд░ांрдЧ рд╕ूрдд्рд░ – рдЖрдЪाрд░-рд╡िрдЪाрд░, рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдХा рдЬीрд╡рди
рднрдЧрд╡рддी рд╕ूрдд्рд░ – рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдХे рдЙрдкрджेрд╢ (UPSC/BPSC рдоें рдкूрдЫा рдЧрдпा)
рдХрд▓्рдкрд╕ूрдд्рд░ – рд░рдЪрдиाрдХाрд░: рднрдж्рд░рдмाрд╣ु (рддीрд░्рдеंрдХрд░ों рдХी рдЬीрд╡рдиी)
рдкрд░िрд╢िрд╖्рдЯрдкрд░्рд╡ – рд░рдЪрдиाрдХाрд░: рд╣ेрдордЪрди्рдж्рд░

ЁЯСи‍ЁЯПл рдЬैрди рдЖрдЪाрд░्рдп

рднрдж्рд░рдмाрд╣ु, рд╕्рдеूрд▓рднрдж्рд░, рд╣ेрдордЪрди्рдж्рд░, рдЬिрдирд╕ेрди

ЁЯУЦ UPSC рддрде्рдп: рдЪрди्рдж्рд░рдЧुрдк्рдд рдоौрд░्рдп → рднрдж्рд░рдмाрд╣ु рдХे рдЕрдиुрдпाрдпी।

ЁЯСС рдЬैрди рдзрд░्рдо рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рд░ाрдЬрдХीрдп рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдХ

рдмिрдо्рдмिрд╕ाрд░
рдЕрдЬाрддрд╢рдд्рд░ु
рдЪрди्рдж्рд░рдЧुрдк्рдд рдоौрд░्рдп (рд╢्рд░рд╡рдгрдмेрд▓рдЧोрд▓ा)
рдЦाрд░рд╡ेрд▓
рдХुрдоाрд░рдкाрд▓

ЁЯПЫ рдЬैрди рд╕ंрдЧीрддि (Jain Councils)

ЁЯФ╢ рдк्рд░рдердо рдЬैрди рд╕ंрдЧीрддि – рдкाрдЯрд▓िрдкुрдд्рд░, рдЪрди्рдж्рд░рдЧुрдк्рдд рдоौрд░्рдп рдХाрд▓, рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖: рд╕्рдеूрд▓рднрдж्рд░ (рдЖрдЧрдоों рдХा рд╕ंрдХрд▓рди)
ЁЯФ╢ рдж्рд╡िрддीрдп рдЬैрди рд╕ंрдЧीрддि – рд╡рд▓्рд▓рднी (рдЧुрдЬрд░ाрдд), рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖: рджेрд╡рд░्рдзिрдЧрдгि рдХ्рд╖рдоाрд╢्рд░рдордг (рдЧ्рд░ंрдеों рдХा рд▓िрдкिрдмрдж्рдз рд╕ंрдХрд▓рди) – UPSC/UPPSC рдоें рдмाрд░-рдмाрд░ рдкूрдЫा рдЧрдпा।

⚔ рд╢्рд╡ेрддाрдо्рдмрд░ рдПрд╡ं рджिрдЧрдо्рдмрд░ рд╡िрднाрдЬрди

⚪ рд╢्рд╡ेрддाрдо्рдмрд░

рд╕рдлेрдж рд╡рд╕्рдд्рд░ рдзाрд░рдг, рдорд╣िрд▓ाрдПँ рдоोрдХ्рд╖ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ैं, рдорд╣ाрд╡ीрд░ рд╡िрд╡ाрд╣िрдд рдеे, рдЖрдЧрдо рд╕्рд╡ीрдХाрд░। рдХ्рд╖ेрдд्рд░: рдЧुрдЬрд░ाрдд, рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди

⚫ рджिрдЧрдо्рдмрд░

рд╡рд╕्рдд्рд░ рдд्рдпाрдЧ, рдХрдаोрд░ рддрдк, рдорд╣िрд▓ाрдПँ рддрдд्рдХाрд▓ рдоोрдХ्рд╖ рдирд╣ीं, рдоूрд▓ рдЖрдЧрдо рдирд╖्рдЯ рдоाрдирддे рд╣ैं। рдХ्рд╖ेрдд्рд░: рдХрд░्рдиाрдЯрдХ, рдордз्рдп рднाрд░рдд

ЁЯПЫ рдЬैрди рдХрд▓ा рдПрд╡ं рд╕्рдеाрдкрдд्рдп

  • рджिрд▓рд╡ाрдб़ा рдоंрджिрд░ (рдоाрдЙंрдЯ рдЖрдмू)
  • рд░рдгрдХрдкुрд░ рдоंрджिрд░
  • рд╢्рд░рд╡рдгрдмेрд▓рдЧोрд▓ा (рдЧोрдо्рдордЯेрд╢्рд╡рд░ рдк्рд░рддिрдоा / рдмाрд╣ुрдмрд▓ी) – UPSC рдоें рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг

ЁЯМП рдЬैрди рдзрд░्рдо рдХा рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕ीрдоिрдд рдХ्рдпों рд░рд╣ा?

  • рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдХрдаोрд░ рдиिрдпрдо
  • рдХृрд╖ि рдХे рдк्рд░рддि рдЕрдиुрдХूрд▓ рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рдирд╣ीं (рдЕрд╣िंрд╕ा рдХे рдХाрд░рдг)
  • рдХрдаोрд░ рддрдкрд╕्рдпा
  • рд░ाрдЬрдХीрдп рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рд╕ीрдоिрдд
  • рд╕ंрдШ рд╕ंрдЧрдарди рдмौрдж्рдзों рдЬिрддрдиा рдордЬрдмूрдд рдирд╣ीं
  • рд╡िрджेрд╢ों рдоें рдоिрд╢рдирд░ी рдЧрддिрд╡िрдзि рдХрдо

ЁЯОп BPSC/UPSC/UPPSC рдХे рдХрдаिрди рддрде्рдп (Exam Gyan)

рдк्рд░рдердо рддीрд░्рдеंрдХрд░ – рдЛрд╖рднрджेрд╡
23рд╡ें рддीрд░्рдеंрдХрд░ – рдкाрд░्рд╢्рд╡рдиाрде
24рд╡ें рддीрд░्рдеंрдХрд░ – рдорд╣ाрд╡ीрд░
рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдХा рдЬрди्рдо – рдХुंрдбрдЧ्рд░ाрдо
рдиिрд░्рд╡ाрдг – рдкाрд╡ाрдкुрд░ी
рдоाрддा – рдд्рд░िрд╢рд▓ा
рдкрдд्рдиी – рдпрд╢ोрджा
рдкुрдд्рд░ी – рдк्рд░िрдпрджрд░्рд╢рдиा
рдд्рд░िрд░рдд्рди – рд╕рдо्рдпрдХ рджрд░्рд╢рди, рдЬ्рдЮाрди, рдЪрд░िрдд्рд░
рдкंрдЪрдорд╣ाрд╡्рд░рдд – рдЕрд╣िंрд╕ा, рд╕рдд्рдп, рдЕрд╕्рддेрдп, рдЕрдкрд░िрдЧ्рд░рд╣, рдм्рд░рд╣्рдордЪрд░्рдп
рдЕрдиेрдХांрддрд╡ाрдж – рдЬैрди рджрд░्рд╢рди
рд╕्рдпाрдж्рд╡ाрдж – рд╕рдк्рддрднंрдЧी рди्рдпाрдп
рдХрд▓्рдкрд╕ूрдд्рд░ – рднрдж्рд░рдмाрд╣ु
рднрдЧрд╡рддी рд╕ूрдд्рд░ – рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдЙрдкрджेрд╢
рдк्рд░рдердо рд╕ंрдЧीрддि – рдкाрдЯрд▓िрдкुрдд्рд░ (рд╕्рдеूрд▓рднрдж्рд░)
рдж्рд╡िрддीрдп рд╕ंрдЧीрддि – рд╡рд▓्рд▓рднी (рджेрд╡рд░्рдзिрдЧрдгि)
рдЪрди्рдж्рд░рдЧुрдк्рдд рдоौрд░्рдп – рдЬैрди рдЕрдиुрдпाрдпी (рд╢्рд░рд╡рдгрдмेрд▓рдЧोрд▓ा)
рдЧोрдо्рдордЯेрд╢्рд╡рд░ – рдмाрд╣ुрдмрд▓ी
рд╢्рд╡ेрддाрдо्рдмрд░ – рд╕рдлेрдж рд╡рд╕्рдд्рд░
рджिрдЧрдо्рдмрд░ – рдирдЧ्рди рддрдкрд╕्рдпा

ЁЯУМ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖: рдЬैрди рдзрд░्рдо рднाрд░рддीрдп рджрд░्рд╢рди рдХी рдПрдХ рдЕрдд्рдпंрдд рд╡िрдХрд╕िрдд рдкрд░ंрдкрд░ा рд╣ै। UPSC, UPPSC, BPSC рдПрд╡ं рдЕрди्рдп рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдоें 24 рддीрд░्рдеंрдХрд░, рдорд╣ाрд╡ीрд░ рд╕्рд╡ाрдоी, рдЕрдиेрдХांрддрд╡ाрдж, рд╕्рдпाрдж्рд╡ाрдж, рдкंрдЪрдорд╣ाрд╡्рд░рдд, рдЬैрди рд╕ंрдЧीрддि, рд╢्рд╡ेрддाрдо्рдмрд░-рджिрдЧрдо्рдмрд░, рдЬैрди рд╕ाрд╣िрдд्рдп, рднрдж्рд░рдмाрд╣ु, рдЪрди्рдж्рд░рдЧुрдк्рдд рдоौрд░्рдп, рд╢्рд░рд╡рдгрдмेрд▓рдЧोрд▓ा рддрдеा рдЬैрди рд╕्рдеाрдкрдд्рдп рд╕े рдиिрдпрдоिрдд рдк्рд░рд╢्рди рдкूрдЫे рдЬाрддे рд╣ैं।

ЁЯУв © 2026 apnaupsc.in | рдЬैрди рдзрд░्рдо COMPLETE рдиोрдЯ्рд╕ | 24 рддीрд░्рдеंрдХрд░ | рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдЙрдкрдпोрдЧी рд╕ाрд░ांрд╢

рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें

0 рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ

Please do not enter any spam link in the comment box.

рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें (0)